Friday, 7 February 2025


 معرفی :کتاب مفاهیم کلیدی حقوق بشر بین المللی


"حقوق بشر و روابط بین الملل" عنوان دیگری از این مجموعه است که به قلم دکتر حسین دهشیار به رشته تحریر درآمده است و آنچه به زیبایی آن می افزاید، ساختارشکنی حقوق بشر و بایایی مفهوم و ماهیت قدرت و شرایط داخلی بازیگران جامعه بین المللی است که عمیقا مؤلفه های کنونی و مسلط حقوق بشر را مغشوش کرده و تفسیر جدیدی از حقوق بشر ارائه می دهد، به گونه ای که در نهایت، خواننده را مجبور می کند تا مانند همیشه حقوق بشر را در حاشیه سیاست قدرت به تصویر بکشد. نویسنده در این تلاش با ارائه تعریفی از هر یک از مقولات حقوق بین الملل بشردوستانه، مداخلات بشردوستانه به مفهوم کلاسیک جدید، حقوق بشر، اصل ممنوعیت توسل به زور و عدم مداخله، همچنین ضمن گذار از شرح تاریخی برخی مداخلات بشردوستانه صورت پذیرفته، به ارزیابی جایگاه حقوقی بین المللی و شروع چنین مداخلاتی در حمایت از حقوق بشر می پردازد. در پایان چنین به دست می آید که عرف و قوانین مسلم بین المللی به طور کل پذیرای این گونه مداخلات نمی باشد. نویسنده در این گفتار تلاش می کند تا با احصای برخی قطعنامه های شورای امنیت و آرای دیوان بین المللی دادگستری، از طرفی میزان کنترل و حمایت از حقوق بشر و از طرف دیگر آفرینش و تبیین سازوکارهای حقوق بشری را در ارتباط با نسل های سه گانه حقوق بشر مورد نقد و بررسی قرار دهد. در پایان مقتضی می دانیم تا با عنایت به آنچه از کتاب معرفی شده، مطالعه دقیق مجموعه مورد نظر به ویژه مقالات دسته اول که هر یک به بازیابی مفاهیم اصیلی چون فرهنگ ملل، اخلاق، نقش زنان، اسلام و ماهیت سیاست قدرت در متن حقوق بشر مدرنیسم پرداخته است را بر دانش پژوهان، خاصه آنان که دستی در سیاست خارجی این مرز و بوم دارند توصیه نماییم.


 عنوان مقاله:

تحلیل جرم‌انگاری ارتداد در مواجهه حقوق بشر اسلامی و حقوق بشر بین‌المللی: دیالکتیک حقوق بشر و حقوق شهروندی



ارتداد در شریعت اسلامی به معنای عدول از دین اسلام است که مطابق مقررات اسلامی وصفی مجرمانه داشته و مجازات آن از جمله شدیدترین مجازات‌ها به شمار می‌رود. برخی از دول‌ اسلامی نیز آن را جرم تلقی نموده و مستوجب مجازات مقرر در شرع دانسته‌اند. این در حالی است که به موجب اندیشه حقوق بشر غربی و وفق برخی از اسناد بین‌المللی حقوق بشر، جرم‌انگاری ارتداد با حقوق بنیادین اولیه بشری در تعارض بوده و فرد باید در کنار حق انتخاب دین و مذهب، دارای حق تغییر دین و مذهب نیز باشد.


این مقاله جرم‌انگاری ارتداد را با تأکید بر مبانی نظری دو رویکرد متزور در حوزه حقوق بشر و حقوق شهروندی ارزیابی می‌نماید.

این در حالی است که به موجب اندیشه حقوق بشر غربی و وفق برخی از اسناد بین‌المللی حقوق بشر، جرم‌انگاری ارتداد با حقوق بنیادین اولیه بشری در تعارض بوده و فرد باید در کنار حق انتخاب دین و مذهب، دارای حق تغییر دین و مذهب نیز باشد.


در این راستا دیالکتیک موضوع از دو جنس خواهد بود:


نخست، دیالکتیک مفهومی که ناشی از تفکیک حقوق بشر و حقوق شهروندی است و فلسفه جرم‌انگاری ارتداد حاصل برآیند دو جنس است.


دوم، دیالکتیک تطبیقی که برآمده از سنجش قواعد حقوق بشر اسلامی و حقوق بشر بین‌المللی است.



حقوق بشر بین‌المللی مطابق آنچه پیش از این اشاره شد، طبیعت دین به گونه‌ای است که اجباری‌پذیر نیست؛ با این وجود برخی امور مقدماتی در پذیرش دین هست که اجباری‌پذیر است؛ از جمله این که باید یا نباید واقعیتی را که در جهت نرسیدن حقایق به مردم وجود دارد، رفع نمود.


از این رو در جرم‌انگاری ارتداد بیش از ملاحظات آزادی‌های حقوق بشری، ملاحظات حقوق شهروندی در جامعه اسلامی مطمح نظر قرار گرفته است.


در قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل نیز هرچند وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران بر استمرار مج


  امکان سنجی حقوق بشر» در قامت جایگزین «اخلاق زیستی»


زمینه و هدف: امروزه اخلاق زیستی و حقوق بشر دو مجموعه از هنجارها رویهها و نهادهایی هستند که وظیفه اصلی آنها تنظیم روابط حوزه زیست شناسی و پزشکی در پرتو حقوق عمومی میباشد. در سالهای اخیر در برخی از پژوهشهای انجام شده و نیز رویه برخی دولتها این فرضیه مطرح شده است که حوزه اخلاق زیستی در نظام حقوق بشر هضم و جذب شده .است در مطالعه حاضر به بررسی این فرضیه که در حال حاضر حقوق بشر بین المللی در قامت جایگزین اخلاق زیستی ظهور کرده است خواهیم پرداخت. مواد و روشها در این مطالعه با روش تحلیلی - توصیفی ابتدا ماهیت اخلاق زیستی و مبانی مشترک آن با حقوق بشر مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت پس از مشخص شدن وضعیت متغیر مزبور، نقش حقوق بشر در اخلاق زیستی با توجه به اشتراک مبانی آنها مد نظر قرار خواهد گرفت در گام سوم فرضیه حقوق بشر به عنوان جایگزین اخلاق زیستی در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت و در نهایت کارکردهای حقوق بشر بینالمللی در اخلاق زیستی مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. یافته ها طرفداران فرضیه هضم شدن اخلاق زیستی در نظام حقوق بشر معتقدند که با توجه به ضعفهای هنجاری و نهادی اخلاق زیستی در فضای حقوقی - سیاسی - فرهنگی بین المللی ابزارها و نهادهای حقوق بشر بینالمللی میتواند بخش هنجاری و نهادی اخلاق زیستی را در خود هضم کند. یافته های این مطالعه نشان داد که حقوق بشر بینالمللی نمیتواند تمام خلاها و فاصله های فضای علوم سیاسی را پوشش دهد در اینجاست که نیاز به فضای اخلاق زیستی که فاقد ویژگیهای ذاتی عالم حقوق و به ویژه حقوق بشر بین المللی میباشد احساس می.شود ملاحظات اخلاقی در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده .است نتیجه گیری اخلاق زیستی میتواند در مواردی که حقوق بشر با چالش انعطاف مواجه میشود به نقش آفرینی ،بپردازد در نتیجه اساسا نه تنها نیازی نیست که حوزه اخلاق زیستی در فضای حقوق بشر هضم و جذب شود، بلکه لازم است که این دو کاملا مستقل از یکدیگر باشند




.


  رویکرد سازمان همکاری اسلامی؛ از روی گردانی تا توجه به حقوق بشر مقاله


امروزه بسیاری از سازمانهای بین المللی و نهادهای منطقه ای در همراهی با مکانیسمهای حقوق بشری ملل متحد در توسعه حقوق بشر ایفای نقش مینمایند سازمان همکاری اسلامی نیز به عنوان یک نهاد فرامنطقه ای در سالهای اخیر در سایه توجه به حقوق بشر به تلاشهایی قابل تحسین برای ارتقای حقوق بشر در دولت های اسلامی مبادرت نموده است پرسش اساسی پژوهش این است که سازمان در زمینۀ حقوق بشر چه رویکردی اتخاذ نموده است؟ مقالهٔ پیش رو ضمن پرداختن به وضعیت حقوق بشر در سازمان همکاری اسلامی رویکرد این سازمان را در سه مرحلهٔ جداگانه روی گردانی از حقوق بشر مواجهه با حقوق بشر بینالمللی و توجه به حقوق بشر مورد مطالعه قرار میدهد به نظر میرسد این سازمان پس از سالهای نخست روی گردانی از حقوق ،بشر از طریق نگارش اسناد حقوق بشری مانند اعلامیه قاهره و معاهده کودک در اسلام به حقوق بشر توجه کرده که تا حدودی بیانگر نوعی تقابل با حقوق بشر بین المللی بوده و در نهایت از طریق برنامهٔ ده ساله اقدام سازمان اصلاح اساسنامه سازمان اعلامیه ،قاهره تأسیس کمیسیون دائمی مستقل حقوق بشر و استفاده از برخی ابتکارات برای حمایت از حقوق بشر، نشانه های امیدوارکننده ای از توجه به حقوق بشر را جلوه گر ساخته است

 بررسی تاثیر تحریم های بین المللی بر حقوق اقتصادی و اجتماعی ملت ها تحریم های بین المللی به عنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی و ،اقتصادی تاث...